2010'un En Başarılı Cloud Sağlayıcıları

2010 yılı bulut bilişim açısından dönüm noktasıydı. AWS'in pazar liderliğini pekiştirmesi, Azure'un ticari lansmanı, Rackspace + NASA ortaklığıyla doğan OpenStack, Salesforce'un Heroku'yu satın alması ve Terremark'ın federal pazardaki yükselişi yılın öne çıkan başlıklarıydı.

2010, bulut bilişim açısından bence dönüm noktası olan bir yıldı. Önceki yıl daha çok terim ve vaat olarak konuşulan bulut bilişim, 2010’da artık ölçülebilir gelir, somut müşteri kazanımı ve gerçek altyapı yatırımı olarak masaya yatırılır oldu. Yıl içinde bilinen çoğu büyük analistin (451 Group, Gartner, Tier1 Research) tabloları yıl sonunda piyasaya düştü. Ben de bu tablolar üzerinden 2010’u kapatırken kafamdaki sıralamayı paylaşmak istiyorum.

Amazon Web Services, Tartışmasız Lider

Listenin başında AWS olacaksa onu en başa yazalım. AWS 2010’u 700 milyon doların üstünde bir gelirle kapatıyor (bağımsız analistlerin tahmini bu yönde; Amazon resmî olarak hâlâ rakam açıklamıyor). EC2, S3, EBS, RDS, CloudFront, Route 53 (Aralık 2010’da yayımlandı) ve VPC dahil olmak üzere ürün hattı yıl içinde ciddi olgunlaştı. 2010’un en kayda değer iki AWS hamlesi: Cluster Compute Instances (Temmuz 2010, HPC iş yükleri için) ve Reserved Instances’in çeşitlenmesi. AWS, bulut bilişim demenin neredeyse jenerik karşılığı hâline geldi ve önümüzdeki yıllarda da bu konumu zorlanmadan koruyacak gibi.

Rackspace, OpenStack ile Yıldız Hamlesi

Rackspace 2010’u 781 milyon dolar civarı gelirle kapadı ve yıl içinde sunucu sayısına yaklaşık 38 bin ekleme yaptı. Asıl manşet ise iş tarafı değil, Temmuz 2010’da NASA ile birlikte duyurdukları OpenStack. Rackspace, Cloud Files’ın altındaki object storage motorunu (Swift) açık kaynağa açtı; NASA Nebula projesinden compute motorunu (Nova) katkıladı. Ekim 2010’da ilk sürüm Austin yayımlandı. Bu hamle Rackspace’in yıl içindeki en stratejik adımıydı, bir hosting şirketinin bulut çağında nasıl ekosistem yaratabileceğine dair iyi bir vaka çalışması olarak yıllarca okunacağa benziyor. Rackspace üzerine yazdığım değerlendirmeyi buradan okuyabilirsiniz.

Microsoft, Azure Genel Kullanıma Açıldı

Microsoft Azure’u Şubat 2010’da ticari olarak (general availability) kullanıma açtı. PaaS odaklı (Web Roles, Worker Roles), SQL Azure ile yönetilen veritabanı sunan ve geliştiriciye .NET’le birinci sınıf bir deneyim veren bir platform. Yılın ikinci yarısında VM Role (sanal makine rolü) önizlemesi ile IaaS tarafına da yaklaştı. Microsoft’un Quincy ve Chicago veri merkezleri Azure’un omurgasını oluşturuyor. Microsoft, masaüstü hâkimiyetini buluta taşıma kabiliyetiyle uzun vadede AWS’in en ciddi rakibi olacak gibi duruyor.

Google App Engine, Olgunlaşan PaaS

Google App Engine 2008’den beri sahnede. 2010 yılı içinde Java desteği genel kullanıma açıldı (önceden sadece Python vardı) ve App Engine for Business önizlemesi duyuruldu. SLA garantisi, kurumsal destek ve özel alan adı yönetimi gibi konularda olgunlaşma var. Henüz EC2 ölçeğine ulaşmasa da, hızlı uygulama dağıtımı isteyen geliştirici kitlesinde sağlam bir ekosistem kurmuş durumda.

Salesforce, Heroku Satın Alımı

Salesforce 2010’da SaaS tarafındaki dominant konumunu sürdürdü; ancak yılın asıl manşet hareketi Aralık 2010’da Heroku’yu 212 milyon dolara satın almaları oldu. Ruby on Rails ekosisteminin lider PaaS oyuncusu olan Heroku, Salesforce’un kendi PaaS girişimi Force.com’un yanına oturarak ürün portföyünü zenginleştirdi. Bu satın alma, SaaS firmalarının PaaS katmanına inmeye başladığının açık bir sinyali olarak yorumlandı.

Terremark, Federal Pazar Şampiyonu

Tabloda en dikkat çekici sıralamalardan biri Terremark’ın yüksek yüzdesel sıçraması. Terremark, ABD federal hükümetiyle yaptığı bulut anlaşmalarıyla yıl içinde ciddi şekilde öne çıktı. Recovery.gov dahil pek çok kritik federal sitenin altyapısı Terremark’ın Enterprise Cloud platformu üzerinde. Şirketin 2010’u kapatırken yaklaşık 320 milyon dolarlık geliri var ve büyüme oranı sektör ortalamasının çok üzerinde. Şu sıralarda büyük telekom oyuncularının Terremark’la ilgilendiği yönünde haberler dolaşıyor; önümüzdeki yıl bu yönde bir hareket görmek beni şaşırtmaz.

Savvis, Üç Katmanı Birlikte Sunmak

Savvis, IaaS, PaaS ve SaaS üçlüsünü tek çatı altında pazarlamayı becerdiği için 2010’da iyi yol aldı. Symphony VPDC (Virtual Private Data Center) ürünü kurumsal müşteriler için sanal özel bulut tanımının temel referanslarından biri hâline geldi. Şirketin colocation iş tarafının üzerine bulut katmanını eklemesi (Equinix gibi saf colocation firmalarıyla karşılaştırıldığında) onlara avantaj sağladı.

CDN Tarafı: Akamai ve Limelight

CDN tarafına bakacak olursak 2010 Akamai için güzel bir yıldı; yıl boyunca açıklanan partnerlik haberleri (özellikle Microsoft Azure ile entegrasyon ve Rackspace Cloud Files ile entegrasyon) Akamai’nin bulut ekosisteminde merkezi konumda kalmaya devam ettiğini gösterdi. CDN alanındaki diğer dişli rakip Limelight ise yıl içinde %48 civarı bir büyüme gösterdi. Son kullanıcı tarafında video tüketiminin artmasıyla CDN kullanımının önümüzdeki yıllarda daha da konuşulacağını düşünüyorum; trend bu yönde.

Bu İşten Zararlı Çıkanlar

Her boom döneminde olduğu gibi 2010’da da herkes kazanmadı.

  • Equinix: Colocation ve wholesale mantığıyla çalışan Equinix yıl içinde değer kaybetti. Switch and Data satın alımının (Nisan 2010) hazmı, ardından gelen rehber (guidance) revizyonu yatırımcı tarafında kuşku yarattı. Bunun yanında colocation pazarının kendi içindeki fiyat baskısı da yardımcı olmadı.
  • Internap: Kendi veri merkezi inşaatını sürdüren Internap güzel yol alıyor; özellikle XIPMatrix ve Performance IP gibi farklılaştırıcı ürünleriyle. Henüz büyük dönüş yaratmadı ama yakın takibe almak gerekiyor.

Diğer İlgi Çekenler

  • GoGrid: AWS’e karşı agresif fiyatlama ve hibrit yapı vaadiyle konumlanan San Francisco kökenli oyuncu. Kendi başına büyük olmasa da pazarın renklenmesine katkı sağlıyor.
  • Joyent: Solaris tabanlı SmartOS altyapısı ve Node.js sponsorluğuyla geliştirici dünyasında konuşulan oyuncu. SmartDataCenter ürünüyle PaaS’a yaklaşıyor.
  • Citrix / Cloud.com: Cloud.com (CloudStack) açık kaynaklı bulut yönetim platformuyla 2010’da ciddi ses getirdi. Citrix ile yakın iş birliği ve XenServer entegrasyonu üzerinden kurumsal pazarda kendine yer buluyor.

Sonuç ve 2011 Beklentim

Genel anlamda baktığımızda bulut bilişim 2010’da artık şirketlerin işine geldi ve kârlılığı ciddi ölçüde artırdı. Pazar olgunlaşıyor; AWS’in dominant konumu, Azure’un ticari giriş yapması, Rackspace + OpenStack’in açık kaynak ekosistemi yaratma çabası ve SaaS oyuncularının (özellikle Salesforce + Heroku ile) PaaS katmanına inmesi 2011’in en heyecanlı başlıkları olacak. Tek bir temennim var: 2011, bulut bilişim için Türkiye’de de fiilen kollarının sıvandığı yıl olsun 🙂